Σάββατο, 1 Οκτωβρίου 2011

Χαρτί τυπώμενο, διαβασμένο

Στην αγορά κυκλόφορουν τα νέα ηλεκτρονικά βιβλία, που στην πραγματικότητα δεν είναι βιβλία αλλά το μέσο ανάγνωσης βιβλίων. Το βιβλίο το ίδιο προσφέρεται ιντερνετικά σε μορφή ηλεκτρονική σαν το αρχείο (file) που χρησιμοποιούμε τόσο συχνά πλέον στον υπολογιστή μας. Με την κατάλληλη φυσικά σύνδεση ίντερνετ μπορείς να 'κατεβάσεις' (download) όποιο αρχείο-βιβλίο επιθυμείς να διαβάσεις, αν και εφόσον παρέχεται από το ηλεκτρονικό βιβλιοπωλείο, και να το διαβάσεις στην οθόνη του ειδικά κατασκευασμένου μέσου (ώστε να μην κουράζονται και τα ματάκια σου...). Η ευκολία της νέας μεθόδου έγκειται λοιπόν στο γεγονός ότι, πρώτον, μπορείς να αποθηκεύσεις σε ένα μηχάνημα μικρότερο του βιβλίου μερικές εκατοντάδες αρχεία-βιβλία και, δεύτερον, μπορείς να επιλέξεις ποιο θα διαβάσεις όπου και όποτε θες με το πάτημα ενός κουμπιού (ή δεν ξέρω κι εγώ τι άλλο). 
Πριν μερικές μέρες έκλεισε το δισκοβιβλιοπωλείο Metropolis στον Πειραιά για προφανείς λόγους. Πέρα από το γεγονός ότι είχε καταντήσει φάντασμα του ίδιου του εαυτού με ποικιλία που δεν ανταγωνίζονταν ούτε την λαϊκή αγορά του Χατζηκυριάκειου, η αγορά μουσικής σε φυσικό μέσο (cd, βινύλιο) έχει πέσει στο ελάχιστο. Η αγορά βιβλίου ανέκαθεν είχε περισσότερα και διαφορετικά προβλήματα. Το πιο σημαντικό ήταν και είναι το ερώτημα γιατί να κάτσεις 1-2 ώρες να διαβάσεις ένα βιβλίο, ενώ μπορείς να ακούσεις μουσική, να πας για καφέ, να δεις τηλεόραση και ούτω καθεξής. Έλα μου ντε! Αφού ούτε οι μαθητές των σχολείων της χώρας δεν έχουν ένα βιβλίο να ξεφυλλίσουν για τα μαθήματα τους, γιατί να χάσω την ώρα μου εγώ με ένα πάκο τυπωμένα κωλόχαρτα που βγήκαν από το άρρωστο μυαλό κάποιου αργόσχολου; 
Οι μαθητές λοιπόν όλων των βαθμίδων αντί για χαρτί πήραν dvd. Τους επιβλήθηκε η τεχνολογική πρόοδος της αγοράς, που ακόμα και για το κοινό αποτελεί επιλογή, χωρίς να ρωτηθουν αυτοί ή οι γονείς τους. Για να διαβάσεις ένα βιβλίο, λογοτεχνικό ή επιστημονικό, χρειάζεσαι τα μάτια σου, το μυαλό σου σε ένα επιτρεπτό επίπεδο λειτουργίας, μολύβι ή στιλό και κανένα λευκό χαρτί (ή τετράδιο) για τις σημειώσεις σου. Τα βιβλία παρέχονταν δωρεάν στα σχολεία. Μάτια και μυαλό έχουν (ακόμα) τα περισσότερα παιδιά (και αν ακόμα ένα από τα δύο δεν λειτουργεί φυσιολογικά υπάρχουν λύσεις!). Τετράδιο και μολύβι μπορείς να αγοράσεις σχετικά φθηνά. 
Για να 'διαβάσεις' (από) ένα dvd πρέπει να έχεις φυσικά μάτια και μυαλό, ένα μηχάνημα που να 'διαβάζει' σε πρώτο επίπεδο τον δίσκο (συνήθως λέγεται ηλεκτρονικός υπολογιστής και στοιχίζει μερικές εκατοντάδες ευρώ), ένα λειτουργικό σύστημα για το μηχάνημα (από μηδέν έως κανά δυο εκατοντάδες ευρώ), ίσως κάποιο πρόγραμμα (software) γραφείου (office) για να γράφεις και - αν δεν θές το παιδί σου να μεγαλώσει με πληκτρολόγιο - χαρτί και μολύβι. Ακολούθως βεβαίως θα χρειαστείς και μία σύνδεση ίντερνετ για να είσαι μέσα στα πράγματα και να μην σε κοροϊδεύουν οι φίλοι σου.
Γιατί τα γράφω όλα αυτά, θα μου πείτε. Για κάτι βιβλία που διάβασα το καλοκαίρι ξεκίνησα να γράφω. Ίσως να μ' έπιασε κάποια νοσταλγία και να θυμήθηκα την πρώτη μέρα της σχολικής χρονιάς που έπαιρνα τα ολοκαίνουρια βιβλία μου, τα ξεφύλλιζα ένα ένα, έγραφα το όνομα μου και την τάξη μου σε όλα και ενθουσιαζόμουν με τη νέα σχολική χρονιά που μόλις ξεκινούσε. Ίσως πάλι να είμαι πολύ πολύ θυμωμένος με αυτούς που στερούν από τους σημερινούς μαθητές αυτή τη χαρά, την προσμονή της γνώσης, το μυστήριο του καινούριου που είναι η μάθηση και τελικά την ευχαρίστηση του να κάθεσαι απομονωμένος από τον υπόλοιπο κόσμο στο μπαλκόνι σου, τον καναπέ, το παγκάκι, το λεωφορείο, το τρένο, με μουσική υπόκρουση ή χωρίς, να παίρνεις στα χέρια σου ένα βιβλίο φτιαγμένο από χαρτί, να το μυρίζεις, να το νιώθεις στα χέρια σου να σπαρταράει έτοιμο να σε καταπιεί μέσα από τις χάρτινες σελίδες του και να σε μεταφέρει στον κόσμο που δημιούργησε κάποιος άλλος ή ακόμα και στον δικό σου κόσμο με τη ματιά κάποιου που δεν γνωρίζεις καν.
Θα'ρθει κάποια μέρα που θα καθόμαστε να διαβάσουμε τα βιβλία μας (σχολικά, λογοτεχνικά κ.ά.) γύρω από τη φωτιά που για προσάναμμα της θα έχουμε χρησιμοποιήσει τα άχρηστα χαρτιά των νόμων και των εγκυκλίων που εκδίδουν τα υπουργεία για να μας αφαιρέσουν ότι μας ευχαριστεί. Αχ, άρχισα ήδη να νιώθω λίγο από τη ζεστασιά της.

Χαρτί τυπώμενο, διαβασμένο

Στην αγορά κυκλόφορουν τα νέα ηλεκτρονικά βιβλία, που στην πραγματικότητα δεν είναι βιβλία αλλά το μέσο ανάγνωσης βιβλίων. Το βιβλίο το ίδιο προσφέρεται ιντερνετικά σε μορφή ηλεκτρονική σαν το αρχείο (file) που χρησιμοποιούμε τόσο συχνά πλέον στον υπολογιστή μας. Με την κατάλληλη φυσικά σύνδεση ίντερνετ μπορείς να 'κατεβάσεις' (download) όποιο αρχείο-βιβλίο επιθυμείς να διαβάσεις, αν και εφόσον παρέχεται από το ηλεκτρονικό βιβλιοπωλείο, και να το διαβάσεις στην οθόνη του ειδικά κατασκευασμένου μέσου (ώστε να μην κουράζονται και τα ματάκια σου...). Η ευκολία της νέας μεθόδου έγκειται λοιπόν στο γεγονός ότι, πρώτον, μπορείς να αποθηκεύσεις σε ένα μηχάνημα μικρότερο του βιβλίου μερικές εκατοντάδες αρχεία-βιβλία και, δεύτερον, μπορείς να επιλέξεις ποιο θα διαβάσεις όπου και όποτε θες με το πάτημα ενός κουμπιού (ή δεν ξέρω κι εγώ τι άλλο). 
Πριν μερικές μέρες έκλεισε το δισκοβιβλιοπωλείο Metropolis στον Πειραιά για προφανείς λόγους. Πέρα από το γεγονός ότι είχε καταντήσει φάντασμα του ίδιου του εαυτού με ποικιλία που δεν ανταγωνίζονταν ούτε την λαϊκή αγορά του Χατζηκυριάκειου, η αγορά μουσικής σε φυσικό μέσο (cd, βινύλιο) έχει πέσει στο ελάχιστο. Η αγορά βιβλίου ανέκαθεν είχε περισσότερα και διαφορετικά προβλήματα. Το πιο σημαντικό ήταν και είναι το ερώτημα γιατί να κάτσεις 1-2 ώρες να διαβάσεις ένα βιβλίο, ενώ μπορείς να ακούσεις μουσική, να πας για καφέ, να δεις τηλεόραση και ούτω καθεξής. Έλα μου ντε! Αφού ούτε οι μαθητές των σχολείων της χώρας δεν έχουν ένα βιβλίο να ξεφυλλίσουν για τα μαθήματα τους, γιατί να χάσω την ώρα μου εγώ με ένα πάκο τυπωμένα κωλόχαρτα που βγήκαν από το άρρωστο μυαλό κάποιου αργόσχολου; 
Οι μαθητές λοιπόν όλων των βαθμίδων αντί για χαρτί πήραν dvd. Τους επιβλήθηκε η τεχνολογική πρόοδος της αγοράς, που ακόμα και για το κοινό αποτελεί επιλογή, χωρίς να ρωτηθουν αυτοί ή οι γονείς τους. Για να διαβάσεις ένα βιβλίο, λογοτεχνικό ή επιστημονικό, χρειάζεσαι τα μάτια σου, το μυαλό σου σε ένα επιτρεπτό επίπεδο λειτουργίας, μολύβι ή στιλό και κανένα λευκό χαρτί (ή τετράδιο) για τις σημειώσεις σου. Τα βιβλία παρέχονταν δωρεάν στα σχολεία. Μάτια και μυαλό έχουν (ακόμα) τα περισσότερα παιδιά (και αν ακόμα ένα από τα δύο δεν λειτουργεί φυσιολογικά υπάρχουν λύσεις!). Τετράδιο και μολύβι μπορείς να αγοράσεις σχετικά φθηνά. 
Για να 'διαβάσεις' (από) ένα dvd πρέπει να έχεις φυσικά μάτια και μυαλό, ένα μηχάνημα που να 'διαβάζει' σε πρώτο επίπεδο τον δίσκο (συνήθως λέγεται ηλεκτρονικός υπολογιστής και στοιχίζει μερικές εκατοντάδες ευρώ), ένα λειτουργικό σύστημα για το μηχάνημα (από μηδέν έως κανά δυο εκατοντάδες ευρώ), ίσως κάποιο πρόγραμμα (software) γραφείου (office) για να γράφεις και - αν δεν θές το παιδί σου να μεγαλώσει με πληκτρολόγιο - χαρτί και μολύβι. Ακολούθως βεβαίως θα χρειαστείς και μία σύνδεση ίντερνετ για να είσαι μέσα στα πράγματα και να μην σε κοροϊδεύουν οι φίλοι σου.
Γιατί τα γράφω όλα αυτά, θα μου πείτε. Για κάτι βιβλία που διάβασα το καλοκαίρι ξεκίνησα να γράφω. Ίσως να μ' έπιασε κάποια νοσταλγία και να θυμήθηκα την πρώτη μέρα της σχολικής χρονιάς που έπαιρνα τα ολοκαίνουρια βιβλία μου, τα ξεφύλλιζα ένα ένα, έγραφα το όνομα μου και την τάξη μου σε όλα και ενθουσιαζόμουν με τη νέα σχολική χρονιά που μόλις ξεκινούσε. Ίσως πάλι να είμαι πολύ πολύ θυμωμένος με αυτούς που στερούν από τους σημερινούς μαθητές αυτή τη χαρά, την προσμονή της γνώσης, το μυστήριο του καινούριου που είναι η μάθηση και τελικά την ευχαρίστηση του να κάθεσαι απομονωμένος από τον υπόλοιπο κόσμο στο μπαλκόνι σου, τον καναπέ, το παγκάκι, το λεωφορείο, το τρένο, με μουσική υπόκρουση ή χωρίς, να παίρνεις στα χέρια σου ένα βιβλίο φτιαγμένο από χαρτί, να το μυρίζεις, να το νιώθεις στα χέρια σου να σπαρταράει έτοιμο να σε καταπιεί μέσα από τις χάρτινες σελίδες του και να σε μεταφέρει στον κόσμο που δημιούργησε κάποιος άλλος ή ακόμα και στον δικό σου κόσμο με τη ματιά κάποιου που δεν γνωρίζεις καν.
Θα'ρθει κάποια μέρα που θα καθόμαστε να διαβάσουμε τα βιβλία μας (σχολικά, λογοτεχνικά κ.ά.) γύρω από τη φωτιά που για προσάναμμα της θα έχουμε χρησιμοποιήσει τα άχρηστα χαρτιά των νόμων και των εγκυκλίων που εκδίδουν τα υπουργεία για να μας αφαιρέσουν ότι μας ευχαριστεί. Αχ, άρχισα ήδη να νιώθω λίγο από τη ζεστασιά της.